# Poziomy uwierzytelniania

Model pewności ACR / AAL oraz przypisanie każdego składnika uwierzytelniania do jego poziomu pewności.

Gdy użytkownik się loguje, platforma zapisuje, *jak mocno* została potwierdzona jego tożsamość, i wyraża to jako poziom pewności. Polityki i aplikacje mogą następnie wymagać poziomu minimalnego, zanim przyznają dostęp. Ta strona wyjaśnia dwa pojęcia, które będziesz spotykać, **AAL** i **ACR**, oraz to, jak odwzorowują się na nie poszczególne składniki.

## AAL – Authenticator Assurance Level

**AAL** to siła uwierzytelnienia, zgodna z modelem NIST SP 800-63B. Platforma oferuje w polu wyboru polityki siedem poziomów pewności, od logowania wyłącznie przez e-mail po sprzętowo chronione uwierzytelnianie wieloskładnikowe:

| Poziom | Wartość ACR | Znaczenie | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|
| **AAL0 (passwordless email)** | `urn:nist:800-63:aal0` | Pojedynczy **słaby** składnik posiadania: kod jednorazowy albo link logowania wysłany na zweryfikowany adres e-mail użytkownika. Najniższy poziom w modelu i **poniżej AAL1**: skrzynka pocztowa nie jest uznanym uwierzytelniaczem według NIST SP 800-63B, więc **żaden poziom pewności NIST nie jest deklarowany**. | Logowanie konsumenckie w katalogu z włączonym [Email code login](https://dts-identity.com/pl/docs/directories/user-directories.md#email-code-login), gdzie wygoda waży więcej niż poziom pewności. |
| **AAL1** | `urn:nist:800-63:aal1` | Pojedynczy pełnowartościowy pierwszy składnik: hasło albo logowanie przez zewnętrznego Identity Providera. Pewna doza pewności, ale podatna na phishing i zgadywanie. Wymaganie tego poziomu żąda konkretnie hasła, drugi składnik nie może go zastąpić, więc użytkownik zalogowany kodem e-mail zostanie poproszony o hasło. | Logowanie, dla którego potrzebne jest prawdziwe poświadczenie, a słabsze metody nie wystarczają. |
| **AAL1+ (enhanced)** | `urn:nist:800-63:aal1:mfa` | Pojedynczy składnik wzmocniony słabym drugim kanałem. Nieco silniejszy niż AAL1, ale to nie jest prawdziwe MFA. | Hasło plus jednorazowy kod e-mail. |
| **AAL2 (conditional)** | `urn:nist:800-63:aal2:ifenrolled` | Uwierzytelnianie wieloskładnikowe *tylko wtedy, gdy użytkownik ma zarejestrowany składnik*. W przeciwnym razie drugi składnik nie jest wymagany, a logowanie zachowuje poziom swojego pierwszego składnika: AAL1 dla hasła, AAL0 dla kodu e-mail. Domyślne ustawienie zwykłego logowania do aplikacji. | Hasło plus drugi składnik, jeśli taki istnieje; samo hasło albo sam kod e-mail, dopóki żaden nie jest zarejestrowany. |
| **AAL2** | `urn:nist:800-63:aal2` | Uwierzytelnianie wieloskładnikowe: hasło plus składnik posiadania, zawsze wymagane. Odporne na phishing, gdy użyty zostanie składnik kryptograficzny. | Hasło plus TOTP, SMS albo klucz bezpieczeństwa / passkey. |
| **AAL2+ (phishing-resistant)** | `urn:nist:800-63:aal2:phr` | Uwierzytelnianie wieloskładnikowe, w którym składnik posiadania kryptograficznie weryfikuje pochodzenie logowania, z weryfikacją użytkownika. Obecnie spełniane wyłącznie przez FIDO2 / WebAuthn. | Passkey z weryfikacją biometryczną lub kodem PIN. |
| **AAL3** | `urn:nist:800-63:aal3` | Odporne na phishing, **chronione sprzętowo** uwierzytelnianie: klucz powiązany ze sprzętem, którego klucza prywatnego nie da się wyeksportować, z weryfikacją użytkownika. | Sprzętowy klucz bezpieczeństwa, którego marka i model są zweryfikowane atestacją. |

**AAL0 nigdy nie spełnia wyższego wymagania.** Aplikacja albo polityka żądająca AAL1 lub wyższego nie zostanie spełniona logowaniem wyłącznie przez e-mail, więc użytkownik zostanie poproszony o kolejny składnik, a ponieważ hasło nie wchodzi w grę, lukę tę zamknąć może jedynie passkey. Admin Console wymaga uwierzytelniania wieloskładnikowego i dlatego nigdy nie jest osiągalna na poziomie AAL0.

Poziom **AAL2 (conditional)** pozwala Ci podciągać wszystkich w stronę MFA bez blokowania użytkowników, którzy nie zarejestrowali jeszcze żadnego składnika: drugi składnik jest wymagany tylko wtedy, gdy użytkownik go ma, w przeciwnym razie logowanie zatrzymuje się na AAL1.

> **Uwaga:** O poziomie osiąganym przez sesję decyduje *kombinacja* użytych składników, a nie sama liczba kategorii, do których należą. Kombinacja składników osiąga dany poziom tylko wtedy, gdy odpowiada jednej z akceptowanych kombinacji tego poziomu.

## ACR – Authentication Context Class Reference

**ACR** to wartość, którą platforma *nazywa* poziom pewności w politykach i tokenach. AAL jest pojęciem, a ACR identyfikatorem towarzyszącym żądaniu albo sesji:

- **Polityka uwierzytelniania** albo **aplikacja** może zażądać minimalnej wartości ACR. Jeśli bieżąca sesja użytkownika jej nie spełnia, platforma prosi o silniejszy albo dodatkowy składnik (step-up).
- Po uwierzytelnieniu platforma ustala **najwyższą wartość ACR**, jaką spełniają składniki sesji, i ją zapisuje. Tokeny OIDC niosą tę wartość, dzięki czemu aplikacje po drugiej stronie mogą podejmować własne decyzje.
- Aplikacja SAML może zażądać określonego poziomu pewności przez **AuthnContext** w swoim Request; platforma odwzorowuje to na ten sam model.
- Aplikacja ufająca albo API może zażądać określonego poziomu pewności **dla pojedynczego żądania**, a nie tylko jako stałej wartości domyślnej dla całej aplikacji, dzięki czemu wrażliwa operacja (płatność, działanie administracyjne) może zażądać step-upu dokładnie w chwili, gdy następuje. Jeśli aktywna sesja spełnia już żądany poziom, żaden dodatkowy monit się nie pojawia; jeśli nie, użytkownik zostaje poproszony o brakujący składnik, zanim token na tym poziomie zostanie wystawiony.
- Poziom żądany przez aplikację **może wymaganie wyłącznie podnieść, nigdy obniżyć**. Skonfigurowane wymaganie (ustawienie MFA obowiązujące całego tenanta w obszarze Bezpieczeństwo albo pasująca polityka uwierzytelniania) jest dolną granicą: jeśli aplikacja poprosi o poziom słabszy, nadal obowiązuje wymaganie skonfigurowane i użytkownik zostaje poproszony o potwierdzenie jak zwykle. Jedynym wyjątkiem jest **polityka uwierzytelniania**, którą ustawia administrator i która jest przez to rozstrzygająca: jej poziom zastępuje wartość domyślną obowiązującą całego tenanta i może być również niższy, na przykład po to, aby zwolnić z MFA aplikację o niskim ryzyku.

Wartości ACR podążają za konwencją nazewniczą NIST SP 800-63B: `urn:nist:800-63:aal1`, `:aal2` i `:aal3`, z kwalifikatorem po dwukropku (`:pwd`, `:mfa`, `:ifenrolled`, `:phr`) dla drobniejszych stopni; kolumna **Wartość ACR** powyżej wymienia dokładny ciąg znaków dla każdego poziomu. Aplikacja OIDC żąda poziomu minimalnego przez standardowy parametr żądania `acr_values`, albo przez stałą wartość domyślną ustawioną dla aplikacji, a platforma wystawia token na najwyższym poziomie, który sesja faktycznie spełnia. (Aplikacje SAML wyrażają poziom pewności przez `AuthnContext` z SAML, używając standardowych referencji klas SAML zamiast tych wartości.)

Wartość ACR skonfigurowana w polityce uwierzytelniania albo przy aplikacji, której platforma nie rozpoznaje, jest traktowana jako *niemożliwa do spełnienia*: zawodzi w sposób bezpieczny (fail closed), zamiast zostać po cichu przepuszczona. Nierozpoznana wartość w parametrze żądania `acr_values` jest natomiast ignorowana i skonfigurowane wymaganie obowiązuje bez zmian, dzięki czemu błędnie sformułowane żądanie nie zablokuje użytkownikowi dostępu do działającej aplikacji.

## Przypisanie składników do poziomów pewności

Poniższa tabela podsumowuje, do jakiego poziomu pewności przyczynia się każdy składnik. Większość drugich składników osiąga **AAL2** w połączeniu z hasłem; poziomy odporne na phishing i sprzętowe zależą od *rodzaju* użytego poświadczenia WebAuthn. Zwróć uwagę, że kanał e-mail pojawia się dwukrotnie: raz jako jedyny składnik logowania bez hasła (AAL0), a raz jako drugi składnik wspierający hasło (AAL1+).

| Składnik | Samodzielnie | W połączeniu z hasłem | Uwagi |
|---|---|---|---|
| **Hasło** | AAL1 | – | Składnik wiedzy; zwykły pierwszy krok. |
| **Zewnętrzny IdP / logowanie społecznościowe** | AAL1 | – | Traktowane jako logowanie jednoskładnikowe. |
| **Jednorazowy kod e-mail / link logowania** (jako *jedyny* składnik) | AAL0 | – | Dostępne wyłącznie w katalogu z włączonym [Email code login](https://dts-identity.com/pl/docs/directories/user-directories.md#email-code-login). Poniżej AAL1; żaden poziom pewności NIST nie jest deklarowany. |
| **Jednorazowy kod e-mail** (jako *drugi* składnik) | – | AAL1+ (enhanced) | Słaby kanał posiadania; nigdy nie osiąga AAL2 (e-mail nie jest uznanym uwierzytelniaczem out-of-band). Dostępny wyłącznie wtedy, gdy polityka wprost wymaga poziomu enhanced. E-mail nigdy nie liczy się jako drugi składnik logowania, które rozpoczęło się kodem e-mail. |
| **TOTP (aplikacja uwierzytelniająca)** | – | AAL2 | Standardowy drugi składnik. |
| **Jednorazowy kod SMS** | – | AAL2 | Standardowy drugi składnik. |
| **Passkey / uwierzytelniacz platformowy** (zabezpieczony programowo) | AAL2+ z weryfikacją użytkownika | AAL2+ | Odporny na phishing; passkeys synchronizowane albo platformowe (na przykład Touch ID, iCloud Keychain) liczą się jako zabezpieczone programowo, co ogranicza je do AAL2+. |
| **Klucz bezpieczeństwa – marka/model niezweryfikowane** | AAL2+ z weryfikacją użytkownika | AAL2+ | Ograniczony do AAL2+, dopóki ochrona sprzętowa modelu nie zostanie zweryfikowana atestacją. |
| **Klucz bezpieczeństwa – z atestacją sprzętową** | AAL3 z weryfikacją użytkownika | AAL3 | Jedyny składnik osiągający AAL3: nieeksportowalny klucz sprzętowy, zweryfikowany względem opublikowanych metadanych uwierzytelniaczy, użyty w protokole odpornym na phishing. |
| **Kod odzyskiwania** | – | – | Rozwiązanie awaryjne w ostateczności, a nie składnik podnoszący poziom pewności. |

Rozróżnienie między passkeyem zabezpieczonym programowo (AAL2+) a kluczem bezpieczeństwa z atestacją sprzętową (AAL3) ustala się przy **rejestracji** i zapisuje razem z poświadczeniem; nigdy nie jest wyprowadzane ponownie przy logowaniu. Poświadczenie zarejestrowane jako niezweryfikowane pozostaje niezweryfikowane, dopóki nie zostanie zarejestrowane ponownie. Jak włącza się i rejestruje składniki, opisuje strona [Uwierzytelnianie wieloskładnikowe](https://dts-identity.com/pl/docs/security/multi-factor-authentication.md).

Dlatego klucz bezpieczeństwa zarejestrowany przed tym, jak dało się poświadczyć jego ochronę sprzętową, nie może spełnić wymagania AAL3. Tam, gdzie AAL3 jest wymagane, taki klucz **nie jest** oferowany jako opcja weryfikacji, a użytkownik widzi komunikat wyjaśniający, że klucz nie spełnia wymagania, zamiast prośby o weryfikację kluczem, który nigdy nie dokończy logowania. Rozwiązaniem jest ponowne zarejestrowanie klucza bezpieczeństwa w sekcji Uwierzytelnianie wieloskładnikowe na koncie użytkownika, co przeprowadza atestację na nowo i zapisuje wynik razem z poświadczeniem.

## Gdzie używa się poziomów pewności

- **Polityki uwierzytelniania**: wymagają minimalnej wartości ACR w określonych warunkach (katalog, grupa, konkretni użytkownicy, strefa sieciowa, przedział czasu) i sterują w ten sposób step-upem. Zobacz [Polityki uwierzytelniania](https://dts-identity.com/pl/docs/security/conditional-access/authentication-policies.md).
- **Wymagania na poziomie aplikacji**: pojedyncza aplikacja może żądać wyższego poziomu pewności niż domyślny, na przykład wymagać odpornego na phishing MFA dla narzędzia administracyjnego.
- **SAML AuthnContext**: aplikacja SAML żąda w swoim Authn Request klasy poziomu pewności, którą platforma respektuje i odzwierciedla w Assertion.
- **Logowanie do Admin Console**: dostęp administracyjny podlega wymogowi uwierzytelniania wieloskładnikowego, niezależnie od polityk aplikacyjnych dla użytkowników końcowych.
