# Profile użytkowników i atrybuty

Standardowe pola profilu, niestandardowe atrybuty profilu i widoczność.

**Profil** użytkownika to zestaw pól opisujących konto. Platforma dostarcza stały zestaw pól standardowych i pozwala rozszerzyć profil o własne **atrybuty niestandardowe**, definiowane raz centralnie i przypisywane do katalogów, które mają ich używać.

## Standardowe pola profilu

Każdy katalog udostępnia wspólny zestaw pól standardowych. Najważniejsze z nich to:

| Pole | Uwagi |
|---|---|
| **E-mail** | Podstawowy kontakt i, w większości katalogów, identyfikator logowania. Może zostać zweryfikowany. |
| **Nazwa użytkownika** | Opcjonalny dodatkowy identyfikator. |
| **Imię i nazwisko** | Imię, nazwisko i opcjonalnie drugie imię. |
| **Nr tel. komórkowego** | Numer telefonu używany przez składniki SMS; może zostać zweryfikowany. Obsługiwany jest opcjonalny drugi numer. |
| **Tytuł**, **Dział**, **Nazwa firmy** | Atrybuty zawodowe. Nazwa firmy jest domyślnie wyłączona i dzieli miejsce zapisu z wartością dostarczaną przez synchronizację katalogu. |
| Lokalizacja biura, numer pracownika, data zatrudnienia | Dodatkowe atrybuty zawodowe, dostępne tam, gdzie katalog zezwala na edycję profilu. |

Każdy katalog steruje **dla każdego pola** tym, czy jest ono włączone, czy służy jako **identyfikator logowania**, czy jest **wymagane** i czy pojawia się podczas **rejestracji** (off / optional / required). Co najmniej jeden identyfikator musi być zawsze aktywny. Konfigurujesz to na samym katalogu, zobacz [Katalogi użytkowników → Schemat profilu](https://dts-identity.com/pl/docs/directories/user-directories.md).

### Który system odpowiada za pole

To, czy pole profilu można edytować w konsoli, zależy od katalogu:

- **Katalogi lokalne**: pola są tutaj zawsze edytowalne. Platforma jest źródłem prawdy.
- **Synchronizowane katalogi enterprise**: za swoje pola odpowiada nadrzędne źródło Active Directory / LDAP. W konsoli są one **tylko do odczytu**, chyba że dla danego katalogu włączono **synchronizację upstream (write-back)**; wtedy wprowadzone tutaj zmiany są zapisywane z powrotem do źródła. Przy wyłączonym write-backu pola formularza są widoczne, ale nieaktywne.

Wiąże się to bezpośrednio z przełącznikami włączenia i wymagalności dla poszczególnych pól oraz z ustawieniem synchronizacji upstream katalogu, zobacz [Katalogi użytkowników → Synchronizacja](https://dts-identity.com/pl/docs/directories/user-directories.md).

W katalogach **AD/LDAP** profil udostępnia własne identyfikatory katalogu: **common name**, **organizational unit** (wybierane z listy jednostek OU) oraz **user principal name**, zamiast swobodnej edycji adresu e-mail i nazwy użytkownika.

### Dane profilowe a dane decydujące o dostępie

Profil zawiera dwa rodzaje danych, a różnica między nimi decyduje o tym, kto może edytować dane pole:

- **Dane profilowe** opisują osobę i zmieniają się razem z jej życiem, a nie z jej dostępem: nazwa wyświetlana, numer telefonu, preferowany język, lokalizacja biura, rozmiar koszulki do pakietu powitalnego. Tam, gdzie katalog zezwala na samoobsługę, **użytkownicy utrzymują te pola samodzielnie**.
- **Dane decydujące o dostępie** to wszystko, co system odczytuje, aby ustalić, co dana osoba może zrobić: członkostwo w grupach, role, status konta, centrum kosztów albo dział, gdy aplikacja wyprowadza z nich uprawnienia, numer klienta, któremu aplikacja ufa. Takiego pola **nigdy** nie otwiera się dla samoobsługi: wartość, którą użytkownik może zmienić, to wartość, którą użytkownik może sam sobie przyznać. Trzymaj ją pod kontrolą administratora albo synchronizuj z systemu, który za nią odpowiada.

O tym, czy atrybut opuszcza platformę, decyduje się **osobno dla każdej aplikacji**, na karcie **Atrybuty** danej aplikacji: aplikacja OIDC wybiera, które atrybuty niestandardowe otrzymuje jako claimy, a aplikacja SAML albo WS-Federation odwzorowuje je w swoich instrukcjach atrybutów. Samo zdefiniowanie atrybutu nigdy więc go nie ujawnia. Traktuj wszystko, co trafia do tokenu lub Assertion, jako dane operacyjne: wystawiaj tylko to, czego potrzebuje aplikacja odbierająca, i nigdy nie ujawniaj w ten sposób wartości wewnętrznych ani wrażliwych.

## Niestandardowe atrybuty profilu

> **Uwaga:** Niestandardowe atrybuty profilu są częścią funkcji **profile metadata**, dostępnej od poziomu Advanced wzwyż (oraz w okresie próbnym).

Gdy pola standardowe nie wystarczają, zdefiniuj **atrybut niestandardowy**. Atrybuty niestandardowe tworzy się raz w centralnym katalogu definicji, a następnie **przypisuje do każdego katalogu**, który ma je zbierać. Ten dwuetapowy model utrzymuje jedną definicję spójną we wszystkich katalogach, a jednocześnie pozwala każdemu katalogowi zdecydować, czy pole jest wymagane i czy pojawia się przy rejestracji.

### Definiowanie atrybutu niestandardowego

Atrybutami niestandardowymi zarządzasz w obszarze katalogów, na stronie **Atrybuty**.

1. Otwórz **Atrybuty** i wybierz dodanie nowego atrybutu.
2. Nadaj mu **nazwę** (stabilny identyfikator) oraz **etykietę** (to, co widzą użytkownicy i administratorzy). Nazwy standardowych pól profilu oraz nazwy claimów używanych w wydawanych tokenach (na przykład `email`, `title`, `mobile`, `groups` czy `sub`) są **zastrzeżone**, niezależnie od wielkości liter: atrybut niestandardowy o takiej nazwie wyglądałby jak pole standardowe, ale przechowywałby odrębne dane, dlatego jego utworzenie zostaje odrzucone. Wybierz zamiast tego odrębną nazwę, na przykład `jobRole` zamiast `title`.
3. Wybierz **typ**:

   | Typ | Zastosowanie |
   |---|---|
   | **Text** | Krótki tekst dowolnej treści. |
   | **Number** | Wartości liczbowe. |
   | **Date** | Daty kalendarzowe. |
   | **Select** / **Choice** | Stała lista definiowanych przez Ciebie opcji (wartość i etykieta). |
   | **Password** | Wartość tajna. |

4. Opcjonalnie skonfiguruj:
   - **Opis**: tekst dowolny wyświetlany jako wskazówka pod polem, przy rejestracji i w profilu, dokładnie w takiej postaci, w jakiej został wprowadzony (nie jest tłumaczony).
   - **Zezwalaj na wiele wartości**: pozwala polu przechowywać listę.
   - **Wartość domyślna**.
   - **Unikalność**: domyślnie wartość atrybutu musi być unikalna w obrębie wszystkich kont (dwóch użytkowników nie może jej współdzielić, na przykład numeru pracownika). Włącz **Zezwalaj na duplikaty**, aby znieść to ograniczenie i pozwolić kilku kontom przechowywać tę samą wartość.
   - **Maintained via API only**: wartość jest wyświetlana, ale nie da się jej edytować ręcznie ani w profilu użytkownika, ani w Admin Console; zapisuje ją wyłącznie API zarządzające (integracja lub synchronizacja). Taki atrybut nigdy nie jest też zbierany przy rejestracji.
5. Ustaw **widoczność** (zobacz poniżej) i zapisz.

Każdy atrybut niestandardowy można filtrować przez API zarządzające; indeks obsługujący te zapytania jest utrzymywany automatycznie.

### Start od szablonu

Szablony obejmują atrybuty, których i tak potrzebuje większość tenantów, na przykład wielkość firmy, centrum kosztów, rodzaj zatrudnienia czy datę zatrudnienia. Wybierz jeden w polu **Attribute template**, a nazwa, typ i opcje zostaną wypełnione wstępnie, wraz z etykietą. Nic nie pozostaje powiązane z szablonem: każda wartość jest edytowalna, a wynik zachowuje się dokładnie tak jak atrybut zdefiniowany od zera.

Szablony są też przetłumaczone. Etykieta pochodząca z szablonu jest pokazywana każdemu użytkownikowi w jego własnym języku, więc niemiecki użytkownik czyta "Unternehmensgröße" tam, gdzie angielski użytkownik czyta "Company size". Po wybraniu szablonu samo pole **Etykieta** pokazuje angielski tekst referencyjny, ponieważ to na jego podstawie wyszukiwane jest tłumaczenie. Zostaw je bez zmian, aby zachować tłumaczenia.

Etykieta wpisana samodzielnie jest pokazywana wszystkim dokładnie tak, jak ją wprowadzono, w każdym języku. To samo dotyczy etykiety z szablonu zmienionej później, więc zmieniaj ją tylko wtedy, gdy wolisz własne sformułowanie od tłumaczeń. Etykiety opcji atrybutu typu select podlegają tej samej regule.

### Widoczność

Widoczność decyduje o tym, gdzie atrybut jest pokazywany i kto może go edytować:

| Widoczność | Zachowanie |
|---|---|
| **Ukryty** | Nie jest pokazywany ani w profilu, ani w Admin Console. Ustawiany przez API albo zbierany jednorazowo przy rejestracji, gdy katalog o niego pyta. |
| **Tylko administrator** | Widoczny i edytowalny w Admin Console, niedostępny dla użytkownika końcowego. |
| **Profil + Admin** | Dodatkowo pokazywany użytkownikowi w jego profilu, gdzie może go samodzielnie edytować. |

> **Uwaga:** Gdy atrybut zostanie **przypisany do dowolnego katalogu**, jego widoczność zostaje **zablokowana**, a atrybutu nie można usunąć, dopóki nie zostanie odpięty wszędzie. Chroni to istniejące rekordy użytkowników oraz sposób renderowania rejestracji i profilu przed rozjechaniem się z definicją.

### Przypisywanie do katalogu

Każdy atrybut niestandardowy można przypisać do katalogu, dzięki czemu staje się dostępny dla użytkowników tego katalogu. To, gdzie ustawiana jest wartość, zależy od widoczności:

- atrybut **Profil + Admin** pojawia się w profilu użytkownika oraz, jeśli jest to włączone, przy rejestracji; użytkownik może go wypełnić;
- atrybut **Tylko administrator** pojawia się dla tych użytkowników w Admin Console, abyś to Ty go ustawił; użytkownikowi nie jest pokazywany;
- atrybut **Ukryty** jest ustawiany przez API i nie jest pokazywany ani w profilu, ani w Admin Console. Użyj go dla wartości, którą konsumuje aplikacja zależna (na przykład atrybut SAML) i którą utrzymuje integracja, a nie człowiek.

W konfiguracji atrybutów katalogu wybierasz dla każdego atrybutu, czy pojawia się przy **rejestracji** (opcjonalnie lub obowiązkowo) i czy jest **wymagany** w profilu. Zbieranie przy rejestracji jest niezależne od widoczności: atrybut **Tylko administrator** lub **Ukryty**, o który pyta się przy rejestracji, jest wypełniany jednorazowo przez osobę rejestrującą się, a potem czytelny tylko tam, gdzie pozwala na to jego widoczność. Użyj tego dla danych potrzebnych przy rejestracji, do których użytkownik nie powinien wracać, na przykład kodu polecającego lub centrum kosztów. Atrybut z ustawieniem **Maintained via API only** nie może być zbierany przy rejestracji, ponieważ osoba rejestrująca się nigdy nie mogłaby wypełnić jego pola. Ustawienie **wymagany** obowiązuje tam, gdzie atrybut jest pokazywany do edycji.

Sama definicja jest również edytowalna z tej karty: **Dodaj atrybut → Create new attribute** tworzy nowy atrybut i od razu przypisuje go do katalogu, a **Edit attribute** w menu akcji wiersza otwiera okno definicji (etykieta, typ, opcje, ustawienia). **Skonfiguruj** pozostaje miejscem dla opisanych powyżej ustawień zbierania dla danego katalogu.

Kolejność na liście jest kolejnością wyświetlania: rejestracja, profil użytkownika i strona szczegółów użytkownika pokazują atrybuty dokładnie tak, jak ułożono je tutaj. Przeciągnij uchwyt po prawej stronie wiersza, aby zmienić kolejność.

## Zobacz też

- [Osoby](https://dts-identity.com/pl/docs/directories/people.md): gdzie edytujesz pola profilu użytkownika.
- [Katalogi użytkowników](https://dts-identity.com/pl/docs/directories/user-directories.md): konfiguracja pól i ustawienia rejestracji dla poszczególnych katalogów.
- [Plany i dodatki](https://dts-identity.com/pl/docs/getting-started/plans-and-addons.md): dostępność funkcji według poziomu.
